Burgerberaad afval

De raad van de gemeente Groningen vroeg een groep van 120 inwoners om te helpen bij het bedenken van oplossingen voor een probleem waar iedereen mee te maken heeft. Dit noemen we het Burgerberaad.

De groep is een weergave van de mensen die in Groningen wonen. Deelnemers komen uit alle wijken en verschillen in leeftijd, achtergrond en mening. 

Minder afval

De vraag aan het Burgerberaad was:  'Hoe zorgen we blijvend voor minder afval in de gemeente Groningen?'

Het is de eerste keer dat de gemeente Groningen een Burgerberaad organiseerde.

Eindrapport

In het eindrapport staan 25 adviezen voor het Afvalbeleid 2026-2030. Het burgerberaad heeft het eindrapport in 1 oktober 2025 aangeboden aan de gemeenteraad.

 

Aftermovie Burgerberaad afval

Adviezen en voortgang

Op 17 december 2025 besloot de gemeenteraad 23 van de 25 adviezen van het Burgerberaad over te nemen. Tien adviezen worden direct uitgevoerd. Dertien adviezen moeten verder uitgewerkt worden, en komen in het nieuwe afvalbeleid 2026–2030.  Twee adviezen worden niet overgenomen door kosten, effectiviteit en haalbaarheid. 

Wethouder Wijnja over Burgerberaad afval

Bijeenkomsten

Het Burgerberaad kwam 6 keer bij elkaar. De eerste 3 bijeenkomsten gingen over leren en informatie verzamelen. De deelnemers spraken met experts van binnen en buiten de gemeente. Ook gingen ze op excursie naar plekken die te maken hebben met afval, zoals een afvalverwerker.

In de laatste 3 bijeenkomsten werkten de deelnemers aan het maken van adviezen. Na de vierde bijeenkomst gaf een toetsingscommissie met ambtenaren van de gemeente Groningen feedback op de conceptadviezen. Met die opmerkingen gingen de deelnemers verder om het adviesrapport af te maken

Bekijk de video’s en lees de samenvattingen van de bijeenkomsten. 

Hoe werkt een Burgerberaad?

De gemeente wil maatregelen nemen om zoveel mogelijk afval te voorkomen. Het doel is om in 2023 afvalvrij te zijn.  

Omdat iedereen hier iets van gaat merken, willen we weten hoe inwoners daarover denken. Inwoners hebben vaak goede ideeën en meningen over hoe het beter kan. Zij hebben het meeste verstand van hun eigen woon- en leefomgeving. 

De leden van het Burgerberaad kwamen 6 keer bij elkaar tussen maart en juli 2025. De deelnemers van het Burgerberaad bepaalden zelf waarover zij wilden praten. Zoals:

  • Hoe gebruiken we afval opnieuw om producten van te maken?
  • Hoe doen we dat op een eerlijke manier voor iedereen?
  • Welke goede voorbeelden zijn er al die we kunnen overnemen?

Evaluatie

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) heeft onderzocht hoe deelnemers, ambtenaren en inwoners het Burgerberaad Groningen Afvalvrij 2030 hebben ervaren en welk effect het burgerberaad heeft gehad op de relatie tussen de gemeente en inwoners. Deelnemers gaven het burgerberaad een rapportcijfer van 8,3. Zij voelden zich goed gehoord, kregen meer vertrouwen in de gemeente en leerden meer over hoe besluiten worden genomen. Ook gingen zij bewuster om met afval en spraken anderen daar vaker op aan.  

De onderzoekers zien ook kansen om de communicatie rond het Burgerberaad en Groningen Afvalvrij 2030 te verbeteren. Veel inwoners van Groningen kennen het burgerberaad en het doel van de gemeente om in 2030 afvalvrij te zijn en de betekenis hiervan nog niet. Daarom adviseren de onderzoekers om communicatie beter af te stemmen op verschillende doelgroepen, en te onderzoeken welke kanalen daarvoor het meest geschikt zijn. Zo kunnen we meer inwoners bereiken en de bekendheid van het burgerberaad vergroten.

De evaluatie bevestigt: het burgerberaad versterkt de band en het vertrouwen tussen inwoners en gemeente.

Hieronder kunt u de managementsamenvatting (NL) en het volledige onderzoeksrapport (EN) van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) downloaden 

Evaluatie door deelnemer Noëlia

Documenten

Veelgestelde vragen

Waarom heeft de gemeente een Burgerberaad afval georganiseerd?

Afval is een groeiend probleem. Er komt steeds meer afval en dat moet de gemeente verwerken. De kosten daarvoor betalen inwoners via de afvalstoffenheffing. Om die kosten niet of zo weinig mogelijk te laten stijgen, scheiden we zoveel mogelijk afval zodat het kan worden hergebruikt. Toch komt er nog veel afval in de grijze container terecht.

De gemeente Groningen heeft een Burgerberaad afval georganiseerd om samen met  inwoners te onderzoeken hoe dat beter kan. In het Burgerberaad zaten inwoners met verschillende achtergronden en ervaringen. Zij hebben adviezen opgesteld om de hoeveelheid restafval te verminderen en hergebruik te vergroten. 

Waarom heeft de gemeente inwoners betrokken bij het zoeken naar oplossingen?

Door inwoners actief te betrekken, ontstaan ideeën die beter aansluiten bij het dagelijks leven. In het Burgerberaad is door deelnemers naar elkaars ervaringen geluisterd en zijn gezamenlijk adviezen opgesteld. Deze adviezen vormen de basis voor het gemeentelijk afvalbeleid. 

Wat is er gedaan om te weten of het Burgerberaad goed heeft gewerkt?

Omdat het Burgerberaad afval het eerste Burgerberaad van de gemeente Groningen was, is onderzocht hoe het proces is gegaan. En hoe men de werking heeft ervaren.

De Rijksuniversiteit Groningen heeft, in samenwerking met de gemeente, een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd. Daarbij is gekeken naar de ervaringen en meningen van:

  • De 120 deelnemers van het Burgerberaad.
  • Inwoners die zich wel hadden aangemeld maar niet zijn ingeloot.
  • Inwoners die zich niet hebben aangemeld.

De uitkomsten van dit onderzoek geven inzicht in hoe het Burgerberaad is ervaren en wat dit instrument kan betekenen voor toekomstige participatie.

Dit onderzoek maakt deel uit van SPEAK UP(externe link), een Europees programma dat zich richt op het verbeteren van gesprekken en samenwerking tussen overheden en burgers.

Moet de gemeente iets doen met de adviezen van het Burgerberaad?

Ja. De gemeenteraad en het college hebben vooraf vastgelegd dat de adviezen van het Burgerberaad serieus worden meegenomen. De adviezen mochten alleen worden afgewezen als daar zwaarwegende redenen voor zijn.

Deze afspraken zijn vastgelegd in een raadsbesluit. Daarin staan ook de zogenoemde toetsingskaders. Adviezen die binnen deze toetsingskaders vallen, zijn opgenomen in de gemeentelijke afvalplannen voor 2026-2030. 

Wat gebeurt er nu met de adviezen?

Na afloop van het Burgerberaad is een monitorgroep gevormd met deelnemers van het Burgerberaad. Deze groep volgt hoe de gemeente de adviezen vertaalt naar beleid en uitvoering.

De gemeente werkt nu aan het uitwerken en uitvoeren van de adviezen. Daarbij kijken wij naar:

  • Hoe de adviezen worden opgenomen in plannen.
  • Hoe en wanneer ze worden uitgevoerd.
  • Wat dit betekent voor inwoners.

De voortgang van de adviezen delen wij via deze website. 

Contact

Vragen? Neem dan contact met het projectteam Burgerberaad afval: burgerberaad@groningen.nl

Wil je regelmatig informatie ontvangen over het Burgerberaad afval?  Neem dan een abonnement op de nieuwsbrief.