Open Monumentendag: ontdek veerkrachtig erfgoed
Meer dan 80 monumentale gebouwen waar je gratis naar binnen kunt. Maar ook gegidste wandelingen, fietstochten, verhalenvertellers, rondleidingen en muziek. Op zaterdag 12 en zondag 13 september is het weer Open Monumentendag in de gemeente Groningen. Het thema van dit jaar is ‘Veerkrachtig erfgoed’. Wat maakt een monument sterk en hoe zorgen we ervoor dat bijzondere gebouwen ook in de toekomst blijven bestaan?
Veerkrachtig erfgoed
Monumenten hebben vaak al honderden jaren meegemaakt: ze hebben stormen, veranderingen en soms zelfs grote rampen doorstaan. Ook nu staan monumentale gebouwen voor nieuwe uitdagingen, zoals klimaatverandering, de aardbevingsproblematiek en het tekort aan vakmensen.
Toch laten monumenten juist zien hoe veerkrachtig ze kunnen zijn. Gebouwen worden hersteld, aangepast en soms krijgen ze een compleet nieuwe functie. Zo blijven ze onderdeel van de samenleving.
Tijdens Open Monumentendag kun je ontdekken hoe dat gebeurt. Het thema ‘Veerkrachtig erfgoed’ gaat daarom niet alleen over de risico’s voor monumenten, maar vooral ook over de kansen. Hoe maken we erfgoed sterker, duurzamer en klaar voor de toekomst?
Vijf thema’s
In Groningen is het landelijke thema uitgewerkt in vijf verschillende onderwerpen. Zo is er dit jaar aandacht voor versterkt erfgoed, duurzaam erfgoed, herbestemd erfgoed, vakmanschap en jongeren.
Bij versterkt erfgoed kun je bijvoorbeeld een recent versterkte monumentale boerderij bekijken. Ook zijn er lezingen en wandelingen over de invloed van de versterkingsopgave op monumenten.
Bij duurzaam erfgoed vertellen monumenteneigenaren hoe zij hun gebouw hebben verduurzaamd. Een monument energiezuiniger maken is soms best een uitdaging. Hoe zorg je ervoor dat een gebouw klaar is voor de toekomst, zonder de bijzondere kenmerken van het monument kwijt te raken?
Tekst gaat verder onder de foto
Van boerderij tot zwembad
Monumenten veranderen soms meerdere keren van functie. Een gebouw dat ooit iets heel anders was, kan later een woning, kantoor of andere plek worden. Juist dat hergebruik zorgt ervoor dat monumenten mee kunnen bewegen met de samenleving.
Dit jaar kun je op verschillende plekken ontdekken hoe dat werkt. Zo zijn de Watertoren Noord en het Helperzwembad, dat vorig jaar werd aangewezen als gemeentelijk monument, voor het eerst onderdeel van het programma.
Op zondag opent de monumentale boerderij aan de Boersterweg 26 in Sint Annen haar deuren. De boerderij is de afgelopen jaren verduurzaamd, versterkt én herbestemd. Een mooi voorbeeld van hoe een monument klaar kan worden gemaakt voor de toekomst.
Handen aan de panden
Wie zorgt er eigenlijk voor dat al die oude gebouwen blijven bestaan? Daarvoor zijn vakmensen nodig. Metselaars, timmerlieden, restaurateurs en natuurlijk ook molenaars bijvoorbeeld.
Tijdens Open Monumentendag kun je daarom ook kennismaken met het vakmanschap achter monumenten. Bij verschillende molens vertellen molenaars over hun ambacht. Bij het Provinciehuis vertellen studenten van het Alfa-college over de opleiding Hout- en restauratietechnicus.
Verhalen van Groningers
Veerkracht zit niet alleen in gebouwen. Ook mensen kunnen ontzettend veerkrachtig zijn. Daarom zijn er tijdens Open Monumentendag op verschillende plekken verhalenvertellers te vinden.
Bart Breman, Albert Buursma, Marja Corten en Luna Hamelink vertellen verhalen over Groningers die op hun eigen manier het verschil maakten. Bijvoorbeeld vrouwen die opkwamen voor hun rechten of mensen die zich inzetten voor plekken waar je zonder alcohol terechtkunt.
Zo ontdek je dat erfgoed niet alleen gaat over oude stenen en gebouwen, maar ook over de verhalen van de mensen die hier hebben gewoond en gewerkt.
Ook voor jongeren
Dit jaar is er extra aandacht voor jongeren. Het comité Open Monumentendag Groningen wil meer activiteiten voor én door jongeren organiseren. Daarom wordt samengewerkt met verschillende Groninger studieverenigingen.
Want erfgoed is niet alleen iets van vroeger. Jongeren zijn uiteindelijk degenen die ervoor zorgen dat de monumenten van nu ook in de toekomst betekenis houden.
Kom je ook?
Tijdens Open Monumentendag kun je op zaterdag 12 en zondag 13 september gratis meer dan 80 monumentale gebouwen in de gemeente Groningen bezoeken. Er is van alles te doen: van wandelingen en fietstochten tot muziek, rondleidingen en verhalen.
Wil je weten wat er bij jou in de buurt te doen is? Bekijk het hele programma op www.openmonumentendag.nl/groningen(externe link). Je kunt ook de Open Monumentendag-app downloaden in de appstore van Apple of Google.


