Ontwikkeling Stationsgebied komt dichter bij de uitvoering
Het college van B&W vraagt de gemeenteraad om geld beschikbaar te stellen voor de aanleg van het groene Tulaplein, de eerste veranderingen aan het Stationsplein en de verdere ontwikkeling van het Spoorkwartier. Zo ontwikkelt het Stationsgebied zich stap voor stap tot een nieuw deel van de verruimde binnenstad, met woningen, werkplekken, voorzieningen, meer groen en betere verbindingen met de omliggende wijken.
Wethouder Ruimtelijke ordening en Wonen Rik van Niejenhuis: “Met de vernieuwing van het Hoofdstation is een belangrijke stap gezet. Nu willen we ook het gebied eromheen aanpakken. Het Stationsgebied moet niet alleen een plek zijn waar je aankomt en vertrekt, maar ook een plek waar je graag woont, werkt en verblijft. Met aantrekkelijke entrees aan beide kanten van het station groeit de binnenstad verder en verbinden we die beter met de omliggende wijken.”
Spoorkwartier: nieuwe stadswijk aan de zuidzijde
Op het voormalige spoor- en opstelterrein aan de zuidzijde van het Hoofdstation komt het Spoorkwartier, een groene en autoluwe stadswijk met woningen, werkplekken en voorzieningen. De ambitie is om in het hele gebied circa 400 woningen en 30.000 m2 kantoorruimte te realiseren, naast een hotel en andere voorzieningen.
Het gebied wordt in vier deelgebieden ontwikkeld. Voor de deelgebieden 2, 3 en 4 wordt uitgegaan van circa 300 woningen in verschillende prijsklassen. De plannen voor de eerste woningen worden samen met ontwikkelaar Bouwfonds Gebiedsontwikkeling (BPD) en woningcorporatie Patrimonium uitgewerkt. Het haalbaarheidsonderzoek wordt naar verwachting voor de zomer van 2027 afgerond. Bij een positieve uitkomst kunnen de plannen voor de eerste woningen verder worden uitgewerkt. Voor deelgebied 1, waar oorspronkelijk muziekcentrum De Nieuwe Poort zou komen, wordt een nieuwe invulling onderzocht.
Ook aan het Emmaviaduct starten naar verwachting in het voorjaar van 2027 de werkzaamheden. Hier komt een nieuwe route voor bussen naar het busstation en voor autoverkeer naar de toekomstige parkeervoorziening in het Spoorkwartier. Daarvoor wordt een insnijding gemaakt in het midden van het viaduct.
Tulaplein wordt groene entree naar station en binnenstad
Het Tulaplein wordt het nieuwe, groene stadsplein aan de zuidzijde van het station, middenin het Spoorkwartier. Het wordt een ontmoetingsplek voor bewoners, reizigers en bezoekers. Via de reizigerspassage en later ook de fietstunnel onder het station verbindt het plein de binnenstad met de Parkweg, de Rivierenbuurt en het Stadspark. Het plein krijgt circa 50 bomen en voldoende zitplekken. Rondom komt ruimte voor terrassen en andere voorzieningen die voor levendigheid zorgen. De aanleg start naar verwachting in het tweede kwartaal van 2027. De oplevering staat gepland voor eind 2028. Vanaf dat moment is de ondergrondse fietsenstalling onder de sporen via de zuidzijde bereikbaar.
Stadsbalkon maakt plaats voor nieuw Stationsplein
De sloop van het Stadsbalkon aan de noordzijde van het Hoofdstation staat gepland voor eind 2027. Daarmee ontstaat ruimte voor een nieuw, groen en gastvrij Stationsplein, waar het monumentale stationsgebouw weer een prominente plek krijgt en de verbinding met de binnenstad wordt versterkt.
De sloop maakt ook ruimte vrij om het laatste deel van de fietstunnel onder het monumentale stationsgebouw vanaf de noordzijde aan te leggen.
Voordat het Stadsbalkon wordt gesloopt, moeten er voldoende andere fietsparkeerplaatsen beschikbaar zijn. Daarom komt op het voormalige busstation een tijdelijke fietsenstalling met circa 2.100 plekken. Fietsroutes en oversteekplaatsen worden verbeterd, zodat fietsers en voetgangers zich veiliger en gemakkelijker kunnen verplaatsen. Ook de tijdelijke inrichting krijgt groen en plekken om te zitten. Daarnaast is er aandacht voor sociale veiligheid. Zo wordt het gebied tijdens de verdere ontwikkeling al een prettigere plek om te verblijven. Deze eerste werkzaamheden beginnen in 2027. De definitieve inrichting van het Stationsplein volgt naar verwachting vanaf 2032.
Inbreng van bewoners en belangenorganisaties
Bij de uitwerking van de plannen is rekening gehouden met de inbreng van bewoners en belangenorganisaties. Zij vroegen onder meer aandacht voor groen, verkeersveiligheid, sociale veiligheid en toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Met deze aandachtspunten wordt ook bij de verdere uitwerking van de plannen rekening gehouden.
Investeringen in de volgende fase
De gemeenteraad stelde eerder al geld beschikbaar voor de voorbereiding van de plannen. Het college vraagt de raad nu om in totaal € 68,6 miljoen aan uitvoeringskredieten voor de verdere ontwikkeling van het Spoorkwartier, de aanleg van het Tulaplein en de eerste werkzaamheden aan het Stationsplein. De voorgestelde dekking komt uit bestaande gemeentelijke budgetten, grondopbrengsten en de reserve Sparen voor de Toekomst.
Besluitvorming
De gemeenteraad besluit naar verwachting op 16 december 2026 over de gevraagde kredieten. Daarnaast kan de raad wensen en bedenkingen meegeven over het concept-omgevingsprogramma Spoorkwartier. Hierin staan de uitgangspunten voor de ontwikkeling van de nieuwe stadswijk.