U bent hier

Referendum

Op woensdag 21 maart 2018 werd er een raadgevend referendum gehouden over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017).

Uitslagen

Ga naar de pagina Uitslagen verkiezingen en referenda.

Inhoud referendum

Deze wet bepaalt:

  • De taken en bevoegdheden van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD).
  • De voorwaarden die gelden voor de inzet van deze bevoegdheden.
  • Hoe het toezicht is geregeld.

De Referendumcommissie heeft de wettelijke taak om kiezers te informeren over de wet waar een referendum over wordt gehouden. De informatie waarin de commissie uitlegt waar de Wiv 2017 over gaat kunt u vinden op referendumwiv2017.nl.

Referendum Wiv

 

 

 

 

 

Informatie voor kiezers

Stempas

De gemeente Groningen stuurt u uiterlijk 7 maart 2018 een stempas toe als u:

  • in de Basisregistratie Personen op 5 februari 2018 staat ingeschreven op een adres in de gemeente Groningen,
  • op 21 maart 2018 18 jaar of ouder bent,
  • niet van het kiesrecht bent uitgesloten, én
  • de Nederlandse nationaliteit hebt.

Legitimatieplicht

Bij de stemming geldt een legitimatieplicht. U hebt een identiteitsbewijs nodig dat maximaal 5 jaar verlopen mag zijn op de dag van de verkiezing. Dat betekent dat op uw paspoort, identiteitskaart of rijbewijs staat: 'geldig tot 22 maart 2013', of elke latere datum.

Identiteitsbewijs verloren of gestolen?

Het stembureau mag uw identiteit dan vaststellen aan de hand van een kopie van het proces-verbaal van vermissing, in combinatie met een document waarop uw naam en foto staan (bijvoorbeeld een OV-abonnement of een bibliotheekpas).

Geen identiteitsbewijs?

U kunt een schriftelijk verzoek indienen om bij volmacht te stemmen.

Een andere kiezer voor u laten stemmen

Bent u op woensdag 21 maart 2018 niet in de gelegenheid zelf uw stem uit te brengen? Machtig dan een andere kiezer.

Een kiezer uit de gemeente Groningen machtigen

Een andere kiezer uit de gemeente Groningen machtigt u eenvoudig om voor u te stemmen. Daarvoor vult u het volmachtbewijs in op de achterzijde van uw stempas. U moet degene die voor u gaat stemmen ook een kopie van uw identiteitsbewijs meegeven. Let op: de geldigheid van uw identiteitsbewijs mag niet vóór 22 maart 2013 zijn verlopen!

U kunt ook een schriftelijk verzoek indienen om een ander te machtigen. De aanvraag daarvoor doet u via het voorgeschreven aanvraagformulier dat door uzelf én de gemachtigde moet worden ondertekend. Dit schriftelijke verzoek moet u uiterlijk op vrijdag 16 maart 2018 indienen bij de gemeente!

Aanvraagformulier volmacht kiezer uit gemeente Groningen > (pdf 209 kB)

Een kiezer uit een andere gemeente in Nederland machtigen

U mag ook een kiezer machtigen uit een andere gemeente in Nederland. De aanvraag daarvoor doet u via het voorgeschreven aanvraagformulier dat door uzelf én de gemachtigde moet worden ondertekend. Dit schriftelijke verzoek moet u uiterlijk op vrijdag 16 maart 2018 indienen bij de gemeente!

Aanvraagformulier volmacht kiezer andere gemeente > (pdf 209 kB)

Stemmen in een andere gemeente

Wilt u op 21 maart 2018 zelf stemmen in een andere gemeente in Nederland? Vraag dan een kiezerspas aan.

U kunt de aanvraag aan de gemeentelijke balies persoonlijk doen tot en met dinsdag 20 maart 2018 om 12:00 uur. De schriftelijke aanvraag daarvoor doet u via het voorgeschreven aanvraagformulier. Deze aanvraag moet u uiterlijk vrijdag 16 maart 2018 indienen bij de gemeente!

Aanvraagformulier kiezerspas > (pdf 121 kB)

Stemmen vanuit het buitenland

Dit verzoek had uiterlijk woensdag 21 februari 2018 binnen moeten zijn. Het is dus niet meer mogelijk dit verzoek in te dienen.

Stempas kwijt

Is uw stempas zoek, dan kunt u een vervangende stempas aanvragen. Dit kan tot en met dinsdag 20 maart 2018 tot 12:00 uur bij de gemeente Groningen, Kreupelstraat 1.

Na 16 maart 2018 kunt u alleen bij de balies op de locaties Kreupelstraat 1, Zuiderweg 70/11 of Kajuit 4 een stempas, vervangende pas of kiezerspas aanvragen. Dit kan tot 20 maart 12.00 uur.

Bent u uw stempas op 20 maart na 12:00 uur kwijt? Dan kunt u niet stemmen.

Is uw schriftelijke verzoek om bij volmacht te stemmen ingewilligd, dan kunt u geen vervangende stempas aanvragen.

Processen-verbaal ter inzage aan de Kreupelstraat

De processen-verbaal liggen na vaststelling door de burgemeester van de stemtotalen van de gemeente op vrijdag 23 maart vanaf 12:00 uur ter inzage bij de balie van het KCC aan de Kreupelstraat. De periode van inzage duurt tot donderdag 29 maart nadat de Kiesraad de uitslag van het referendum heeft bekendgemaakt.

Aanwezigheid kiezers bij tellen van de stemmen

Kiezers kunnen, op grond van de wet, aanwezig zijn bij het tellen van de stemmen na 21.00 uur door het stembureau. In de praktijk wordt van die mogelijkheid echter vaak geen gebruik gemaakt, mogelijk omdat kiezers hiermee niet bekend zijn. Het is van belang dat kiezers weten dat de stemopneming niet achter gesloten deuren plaatsvindt, maar openbaar is.

Voor stembureauleden

Informatie voor stembureauleden

Overzicht stemlokalen en openingstijden

Kaart met adressen van stemlokalen

Openingstijden

De stembureaus zijn geopend van 07:30 tot 21:00 uur.

Stembureaus met afwijkende tijden:

  • Tijdelijke kantoorunit Hoofdstation (Stationsplein) van 06:30 tot 20:00 uur.
  • Centrale Bibliotheek (Oude Boteringestraat 18) van 10:00 tot 18:00 uur.

Proef met stemmen tijdens referendum

Op 21 maart vindt het referendum over de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten in Nederland plaats. De gemeente Groningen gaat die dag een proef doen met stemmen tijdens het referendum. In 5 stembureaus telt de gemeente niet alleen met de hand, maar worden alle resultaten van de telling ook direct opgenomen in een nieuw ontwikkelde applicatie.

In deze proef schaduwt de gemeente alleen het stemproces, het echte stemmen gebeurt nog gewoon op papier. De gemeente Groningen zoekt met deze proef naar meer veiligheid, transparantie en betrouwbaarheid tijdens verkiezingen. Hierbij werkt de gemeente samen met adviesbureau Berenschot en technologie partner LAB15.

Betrouwbaar en inzichtelijk

Met de proef wil de gemeente onderzoeken of nieuwe technologieën de betrouwbaarheid van het stemproces kunnen vergroten. Het voorkomt menselijke fouten of fraude. De kiezers kunnen het aantal stemmen direct digitaal volgen, zonder dat dit gevolgen heeft voor het stemgeheim. Meer informatie: stemmen-telt.nl/groningen.

De kiezer merkt vrijwel niks van de proef; het stembureau scant alleen de QR-code op de stempas één keer extra. Dit gebeurt voordat het normale stemmen start. De applicatie houdt precies bij wanneer een stempas wordt gescand.

5 stembureaus

De proef vindt plaats bij de volgende 5 stembureaus in de gemeente Groningen:

  • Locatie van de gemeente Groningen, Hanzeplein 120 (GGD)
  • Locatie van de gemeente Groningen, Gedempte Zuiderdiep 98
  • Centrum Beeldende Kunst Groningen (CBK), Trompsingel 27
  • Doopsgezinde Kerk, Oude Boteringestraat 33
  • Het Heerenhuis, Spilsluizen 9

Privacy

De stemmer blijft altijd anoniem en de kiezers brengen de officiële stem nog steeds op papier uit. Een uitgebrachte stem is dus niet tot een identiteit of het tijdstip van stemmen terug te herleiden. De gemeente slaat tijdens de proef geen persoonsgegevens op en slaat de QR-codes op de stempassen beveiligd en onherkenbaar op.

Technologie

Doel van de proef is om te onderzoeken of de gemeente de huidige software die ze gebruikt bij het tellen van stemmen in te toekomst kan vervangen door een nieuw ontwikkelde applicatie. Deze applicatie maakt gebruik van blockchaintechnologie die zich kenmerkt door transparantie, controleerbaarheid en betrouwbaarheid.

De gemeente slaat informatie in de applicatie versleuteld op. Op de website stemmen-telt.nl/groningen zijn gedurende de verkiezingsdag opkomstcijfers inzichtelijk. Bij sluiting van de stembureaus om 21:00 uur kunnen de stemmers de telling van de stemmen direct digitaal volgen voor deze 5 stembureaus. Ook informatie over de werking van deze technologie voor deze proef staat op stemmen-telt.nl/groningen.

Referendumtaxi

Slecht ter been? Gebruik de gratis Referendumtaxi!

De taxi haalt u van huis en brengt u naar een goed toegankelijk stemlokaal in de buurt. Na het stemmen wordt u weer thuisgebracht. De tijden die u afspreekt zijn richttijden. Dat betekent dat de taxi iets eerder of later kan voorrijden.

Maak een afspraak vóór dinsdag 20 maart 12:00 uur. Telefoon 050 3 666 666 of e-mail klantenservice@vandijkpersonenvervoer.nl

Veelgestelde vragen

Wanneer is het referendum?

Het referendum is op woensdag 21 maart 2018.

Waarover gaat het referendum?

Op het stembiljet beantwoordt u de vraag: Bent u voor of tegen de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017?

Wie mag stemmen?

De gemeente Groningen stuurt u een stempas toe als u:

  • op 5 februari 2018 in de basisregistratie personen staat ingeschreven op een adres in de gemeente Groningen,
  • op 21 maart 2018 18 jaar of ouder bent,
  • de Nederlandse nationaliteit bezit, én
  • niet van het kiesrecht bent uitgesloten.

Waar kan ik stemmen?

Met uw stempas kunt u uw stem uitbrengen in elk stemlokaal in de gemeente Groningen. Het stemlokaal in de buurt van uw woonadres staat op uw stempas.

Kaart met adressen van stemlokalen. De adressen staan ook op de bijsluiter bij de stempas.

U mag ook stemmen in een andere gemeente in Nederland.

Wat moet ik doen om zelf te kunnen stemmen?

Om te kunnen stemmen moet u uw stempas overleggen. Ook moet u uw identiteitsbewijs tonen: dat is uw Nederlands paspoort, identiteitskaart of rijbewijs. Uw identiteitsbewijs mag maximaal 5 jaar verlopen zijn, dat betekent: 'geldig tot 22 maart 2013', of elke latere datum.

Wanneer worden de stempassen bezorgd?

Uw stempas moet uiterlijk op 7 maart 2018 op uw huisadres zijn bezorgd. Op de stempas staat uw naam. De stempas is persoonlijk.

Kan ik in een ander stemlokaal in Groningen stemmen?

Ja, u kunt stemmen in elk stemlokaal van uw keuze in de stad Groningen.

Kan ik in een andere gemeente stemmen?

Ja.

Met de aan u toegezonden stempas kunt u alleen in de gemeente Groningen stemmen. Wilt u in een andere gemeente in Nederland stemmen, dan moet u een kiezerspas aanvragen. De aanvraag daarvoor doet u via het voorgeschreven aanvraagformulier. Dit formulier is verkrijgbaar bij de gemeente of te downloaden via deze webpagina. Het schriftelijke verzoek moet u uiterlijk op 16 maart 2018 indienen bij de gemeente.

U kunt ook persoonlijk aan de balie een kiezerspas aanvragen. Dit kan tot uiterlijk dinsdag 20 maart 2018 om 12:00 uur. Vergeet niet uw stempas mee te nemen.

Kan ik iemand anders voor mij laten stemmen?

Als u op 21 maart 2018 niet zelf kunt stemmen, dan kunt u een andere kiezer volmacht verlenen. Deze persoon mag dan namens u stemmen. Degene die voor u gaat stemmen mag niet meer dan twee volmachten aannemen en moet uw volmachtstem gelijktijdig met de eigen stem uitbrengen.

Bij volmacht stemmen kan op verschillende manieren:

1. Overdracht van uw stempas door invulling van het volmachtbewijs op de achterzijde van de stempas.

Op deze manier kunt u alleen een kiezer uit de gemeente Groningen machtigen; deze kiezer moet zelf ook een stempas van de gemeente Groningen hebben ontvangen. U regelt dit zonder tussenkomst van de gemeente. U en uw gemachtigde moeten beiden de handtekening op de stempas plaatsen. Ook moet u een kopie van uw identiteitsbewijs (of het origineel) aan de gemachtigde meegeven; dat moet aan het stembureau worden getoond! Let op: uw identiteitsbewijs mag op 21 maart 2018 niet langer dan vijf jaar verlopen zijn; dat betekent: in ieder geval geldig tot 22 maart 2013 of een latere datum.

2. Schriftelijk verzoek indienen bij de gemeente.

Op deze manier kunt u elke andere kiezer machtigen, ook een kiezer uit een andere gemeente. De aanvraag daarvoor doet u via het voorgeschreven aanvraagformulier. Dit formulier is verkrijgbaar bij de gemeente of te downloaden via deze webpagina. Het aanvraagformulier moet door u en door uw gemachtigde worden ondertekend. Het schriftelijke verzoek moet u uiterlijk op 16 maart 2018 indienen bij de gemeente.

3. Overdracht van uw kiezerspas door invulling van het volmachtbewijs op de achterzijde van de kiezerspas.

Hebt u al een kiezerspas aangevraagd en ontvangen? Ook dan kunt u nog een andere kiezer machtigen! Om te machtigen vult u het volmachtbewijs in op de achterzijde van uw kiezerspas. U regelt dit zonder verdere tussenkomst van de gemeente. U en uw gemachtigde moeten beiden de handtekening op de kiezerspas plaatsen. Ook moet u een kopie van uw identiteitsbewijs (of het origineel) aan de gemachtigde meegeven; dat moet aan het stembureau worden getoond! Uw identiteitsbewijs mag op 21 maart 2018 niet langer dan vijf jaar verlopen zijn; dat betekent: in ieder geval geldig tot 22 maart 2013 of een latere datum.

Ik ben mijn stempas kwijt. Kan ik nu wel stemmen?

Is uw stempas zoek, dan kunt u een vervangende stempas aanvragen. Dit kan tot en met dinsdag 20 maart 2018 tot 12:00 uur bij de gemeente Groningen, Kreupelstraat 1.

U kunt ook een schriftelijk verzoek indienen om afgifte van een nieuwe stempas. De aanvraag daarvoor kunt u downloaden via deze webpagina. Dit formulier moet uiterlijk op 16 maart 2018 zijn ontvangen door de gemeente Groningen.

Na 16 maart 2018 kunt u alleen bij de balies op de locaties Kreupelstraat 1, Zuiderweg 70/11 of Kajuit 4 een stempas, vervangende pas of kiezerspas aanvragen. Dit kan tot 20 maart 12.00 uur.

Bent u uw stempas op 20 maart na 12:00 uur kwijt? Dan kunt u niet stemmen.

Is uw schriftelijke verzoek om bij volmacht te stemmen ingewilligd, dan kunt u geen vervangende stempas aanvragen.

Ik heb begin maart nog steeds geen stempas ontvangen. Wat moet/kan ik doen?

Als u kiesgerechtigd bent, dan kunt u een vervangende stempas aanvragen. Dit kan tot en met dinsdag 20 maart 2018 tot 12:00 uur bij de gemeente Groningen op de locaties Kreupelstraat 1, Zuiderweg 70/11 of Kajuit 4.

Na 12:00 uur op 20 maart kunt u geen vervangende stempas meer aanvragen. Dat betekent dat u dan niet kunt stemmen.

Ik ben op 21 maart 2018 in het buitenland en wil zelf stemmen.

Dit verzoek had uiterlijk woensdag 21 februari 2018 binnen moeten zijn. Het is dus niet meer mogelijk dit verzoek in te dienen.

Tot hoe laat zijn de stemlokalen op 21 maart geopend?

De meeste stemlokalen zijn open op woensdag 21 maart van 07:30 tot 21:00 uur.

Stembureaus met afwijkende tijden:

  • Tijdelijke kantoorunit Hoofdstation (Stationsplein) van 06:30 tot 20:00 uur.
  • Centrale Bibliotheek (Oude Boteringestraat 18) van 10:00 tot 18:00 uur.

Het stemlokaal dat dicht bij mij in de buurt, is voor mij slecht toegankelijk. Wat kan ik doen?

U kunt in elk willekeurig stemlokaal in de stad stemmen. U kunt dus een stemlokaal uitzoeken dat goed toegankelijk voor u is. Bekijk de kaart met adressen van stemlokalen. Daarbij staat ook welke stemlokalen toegankelijk zijn voor mindervaliden.

Waar vind ik meer informatie over het referendum?