Raadsonderzoek Geothermie Noordwest

De gemeenteraad van Groningen onderzoekt de gang van zaken bij het project Geothermie Noordwest. De raad stemde in met het project dat later moest worden stopgezet. Het financiële gevolg: een verlies van 6 miljoen euro gemeenschapsgeld, waarvan 3 miljoen voor de gemeente Groningen.

Project

De gemeenteraad besloot in juni 2016 tot het geothermieproject om zo een belangrijke bijdrage te leveren aan de CO2-doelstellingen van de gemeente. In november 2017 moest het project echter worden afgeblazen vanwege negatieve adviezen van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Zie Dossier Geothermie en Warmtenet Noordwest

Onderzoek

Om verantwoording af te leggen aan de inwoners van de gemeente en om te leren met het oog op de toekomst heeft de gemeenteraad op 31 januari 2018 besloten tot het instellen van een onderzoek naar het geothermieproject in het noordwestelijke deel van de stad. Hiervoor is een plan van aanpak vastgesteld en een tijdelijke onderzoekscommissie benoemd. Het betreft een onderzoek op basis van artikel155a van de Gemeentewet.  Hiervoor geldt een speciale gemeentelijke Verordening.

Commissie

De onderzoekscommissie bestaat uit de volgende raadsleden:

  • Berndt Benjamins, voorzitter
  • René Bolle, plv. voorzitter
  • Daan Brandenbarg
  • Simone Brouwer

De commissie wordt ondersteund door een secretaris uit de Griffie en een nog te selecteren onderzoeksbureau. Iedereen die over informatie denkt te beschikken die van belang kan zijn voor het onderzoek wordt van harte uitgenodigd zich te melden bij de secretaris van de onderzoekscommissie, de heer Wolbert Meijer, via het contactformulier.

Plan van aanpak

Doelstelling

In het Plan van Aanpak staan de volgende doelstellingen:

  1. In kaart brengen en beoordelen van het hele traject van voorbereiding, besluitvorming en uitvoering van het project geothermie, en op die manier ook verantwoording afleggen aan de burgers over het staken daarvan en het daarmee gepaard gaande verlies van miljoenen euro’s.
  2. Leren van het verleden met het oog op de toekomst, e.e.a. te vertalen in aanbevelingen voor de raad.

Hoofdvraag

In het Plan van Aanpak staan de volgende hoofdvragen:

  1. Wat zijn de oorzaken van het moeten staken van het geothermieproject?
  2. In hoeverre hebben we (= raad, college, gemeentelijke organisatie, WarmteStad) op het juiste moment de informatie die beschikbaar was, verzameld, kritisch beschouwd en gedeeld en alle (nuttige) bronnen voor het nemen van de verschillende beslissingen tijdens dit traject?

Planning

Vooralsnog wordt de volgende planning aangehouden:

Februari 2018 - Selectie onderzoeksbureau (zie hieronder)
Maart 2018 - Dossieronderzoek
April 2018 - Interviews
Mei 2018 - Analyse en opstellen eindrapportage
Juni 2018 - Aanbieden rapport aan de raad
Juli 2018 - Behandeling van het rapport in de raad

Bureau Lysias aangetrokken voor Raadsonderzoek Geothermie Noordwest

De eerste taak voor de onderzoekscommissie was het aantrekken van een extern bureau voor het daadwerkelijk uitvoeren van het onderzoek. Hiervoor zijn drie offertes opgevraagd en op basis daarvan ook gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van de bureaus. Uiteindelijk heeft de commissie gekozen voor het bureau Lysias Advies B.V. uit Amersfoort met als projectleider drs. Clemens Sengers. Samen met dit bureau heeft de onderzoekscommissie een onderzoeksprotocol opgesteld, waarin wordt uitgewerkt hoe de commissie van plan is het onderzoek aan te pakken.

Eindrapport

Op 6 juli 2018 heeft de onderzoekscommissie haar eindrapport gepubliceerd. Op basis van dossieronderzoek en diverse interviews is een feitenrelaas opgesteld, dat door de ambtelijke organisatie is getoetst op feitelijke juistheid. Geconcludeerd wordt dat de belangrijkste reden om te stoppen met geothermie ligt in de taxatie van de aandeelhouders dat de kans om een winningsvergunning te krijgen te klein was in relatie tot de investering in de proefboring, een taxatie die is ingegeven door de risico-inschatting en opstelling die SodM inmiddels heeft aangenomen t.a.v. het project en de projectorganisatie.

Dat men door deze kritische opstelling is overvallen is deels te wijten aan een specifiek voor het geothermiedeel kwetsbaar risicomanagement en onvoldoende aandacht voor doorlopend stakeholdermanagement. M.b.t. tijdige, volledige en juiste informatievoorziening concludeert de commissie dat daar door WarmteStad en gemeentelijke organisatie veel energie in is gestoken, en dat er van de kant van college en raad veel betrokkenheid is getoond. Ten aanzien van risico's op seismiciteit en de rol van SodM had achteraf gezien de informatievoorziening aan de raad wel adequater gekund.