Aanpak Stadhuis plan

Het ontwerp en de geschiedenis van het Stadhuis in Groningen.

Kwaliteitsslag nodig

De aanpak van het monumentale Stadhuis van Groningen moet zorgen voor een volgende kwaliteitsslag die het functioneren van het gebouw weer bij de tijd brengt en optimaliseert. Bij het ontwerp gaat het wat betreft de revitalisering op hoofdlijnen om: groot onderhoud, verduurzaming, optimalisering van werk- en vergaderruimten en het verbeteren van de representativiteit van het rijksmonument. Het einddoel is een gebouw dat zich voor de komende decennia uitnodigend, representatief en functioneel presenteert. De ontwerpopgave voor de revitalisering is gegund aan bureau Happel Cornelisse Verhoeven Architecten uit Rotterdam, in samenwerking met (restauratie-)architectenbureau Fritz.

Het Definitief Ontwerp

B&W heeft op 24 mei 2019 het Definitief Ontwerp vastgesteld. Na een periode van onderzoeken en inventarisatie van mogelijkheden (sinds 2016) verscheen zomer 2018 het Voorlopig Ontwerp (VO). Dit concept-plan is toen besproken met de gemeenteraad. Belangrijk onderdeel van dat ontwerp was dat het aanzien van het Stadhuis niet zou mogen veranderen: de nieuwe raadszaal op zolder mocht niet boven het dak uitsteken. Wel is de nieuwe raadszaal straks bijna twee keer zo groot als de huidige raadzaal. Vervolgens is met instemming van de gemeenteraad verder gewerkt aan het concept-Definitief Ontwerp. Belangrijk verschil met het VO is dat de binnenhof in het midden van het gebouw (voorheen het atrium, nu de burgerzaal) zich uitstrekt over drie verdiepingen. De ruimte waar ontvangsten kunnen worden gehouden, reikt vanaf de begane grond – begin 19e eeuw was deze ruimte de binnenhof op straatniveau waar de koetsen stonden - tot aan de zolder. Deze nieuwe ruimte verbindt op die manier alle werkverdiepingen met elkaar. Daarmee is het rijksmonument zowel architectonisch als cultuurhistorisch weer in harmonie. Het DO kan rekenen op instemming van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Wat levert het ontwerp op?

  • een goed gepositioneerde, flexibel in te richten en te gebruiken raadzaal-op-zolder van voldoende grootte met genoeg ruimte voor pers en publiek;
  • de centraal gelegen binnenhof is straks een volwaardige (en cultuurhistorisch waardevolle) binnenruimte die gebruikt kan worden als representatieve publieksruimte, direct toegankelijk vanaf de Grote Markt;
  • een Stadhuis als vergadercentrum van voldoende grootte dat flexibel gebruikt kan worden;
  • logisch geclusterde werkruimten voor de verschillende functies;
  • meerdere representatieve ruimten voor grote of kleine groepen.

Nieuwe raadzaal en burgerzaal

Uitgangspunt is dat de raadszaal wordt vergroot en in het gebouw op een andere plek - op de derde verdieping - komt. De raad heeft er in september 2017 voor gekozen om deze variant verder uit te laten werken. De huidige raadszaal op de begane grond voldoet niet meer, te meer ook omdat de raad per 1 januari 2019 is gegroeid van 39 naar 45 leden. Dit om reden dat de gemeente Groningen inmiddels meer dan 200.000 inwoners telde. Afgesproken is dat er niets wordt veranderd aan de huidige gevels.
Het huidige Stadhuis is het resultaat van een bouwgeschiedenis met diverse elkaar opvolgende architectonische tijdlagen. Op verschillende momenten in vroeger tijd is het gebouw uitgebreid en aangepast. Er worden in het definitief ontwerp geen grote ingrepen gepleegd binnen de bestaande tijdlagen. Wel komt er een nieuwe tijdlaag bij: de burgerzaal/binnenhof die zich over bouwlagen uitstrekt én de raadzaal op de derde verdieping.

Het proces

  • De gemeenteraad heeft in september 2016 aangegeven dat het Stadhuis in principe een sobere, maar toch doelmatige aanpak verdient.
  • Aansluitend zijn 3 verkennende architectenstudies gepresenteerd.
  • Inwoners konden in november 2016 tijdens inspiratiefestival Let’s Gro daarop ook hun mening geven.
  • Voorjaar 2017 ging het college van B&W in vervolggesprek met de gemeenteraad. B&W heeft op basis daarvan de raad een vervolgvoorstel gedaan met een aantal keuzeopties.
  • In de zomer is er op verzoek van de raad tevens nog een Stadspanel-onderzoek uitgevoerd.
  • In september 2017 heeft de raad aanvullende besluiten genomen, waaronder het verplaatsen van de raadzaal.
  • Voorjaar 2018 is de architect gekozen, waarna in september 2018 het voorlopig ontwerp volgde.
  • In het voorjaar van 2019 volgt het concept-definitieve ontwerp; met de raad is daarover aansluitend een werksessie gehouden.
  • Op 24 mei 2019 heeft B&W het Definitief Ontwerp vastgesteld.
  • Het college van B&W is voorjaar 2019 druk doende om de noodzakelijke aanpak zo precies mogelijk te begroten (op basis van het huidige prijspeil), zodat de gemeenteraad over het geheel later dit jaar een weloverwogen besluit kan nemen.
  • Het Stadhuis kan na besluitvorming, kredietverlening en aanbesteding ergens begin 2020 in de steigers komen te staan.
  • De werkzaamheden zullen dan zo’n anderhalf jaar in beslag nemen. In die tussentijd zal de gemeenteraad in het Provinciehuis vergaderen. Het college van B&W, de ambtelijke ondersteuning en de raadsfracties zijn in die periode aan het werk in het nu in verbouw zijnde (gemeentelijke) gebouw aan de Radesingel 6.
  • De werkzaamheden zullen zo’n anderhalf duren, zodat het Stadhuis begin 2022 weer dagelijks kan worden gebruikt.

Waarom aanpak Stadhuis?

Binnenkort is groot onderhoud nodig. Het energielabel van het rijksmonument - nu G -  laat veel te wensen over. Daarnaast is het nodig dat de installaties volledig worden vernieuwd en de raadzaal wordt aangepast vanwege uitbreiding van de gemeenteraad. En bovenin het gebouw voldoet de derde verdieping niet meer wat betreft inrichting en gebruik door de raadsfracties. Uitgangspunt is daarom dat de raadszaal wordt vergroot en in het gebouw op een andere plek komt. De huidige raadszaal voldoet niet meer, mede omdat de raad per 1 januari 2019 is gegroeid van 39 naar 45 leden.

Meer informatie