U bent hier

Stadsakker zoekt naar laatste stap in schone bevoorrading

Ondernemer Merlijn Albering van de Stadsakker wijst op de elektrische bakfiets voor haar winkel in de Oude Kijk in ‘t Jatstraat.

“Daar staat onze nieuwe medewerker.” Daarmee voert ze verse groenten, fruit en bloemen aan van de 2 hectare land die ze van de gemeente pacht in Hoogkerk. Haar zaak loopt voorop in de schone en duurzame bevoorrading van de binnenstad die de gemeente voorstaat in de ontwerpvisie op stadslogistiek.

Vroeg

Het is nog vroeg in de Oude Kijk in ’t Jatstraat. Misprijzend kijkt Merlijn naar het filerijden van alle vrachtwagens en bestelbusjes die de winkels en horeca van nieuwe waren voorzien. Fietsers slalommen er over de stoep met halsbrekende toeren langs. “Het is hier erg druk, je moet goed uitkijken. Iedereen baalt van die vrachtauto’s, maar iedereen wil hier ook blijven zitten en spullen aangeleverd krijgen.”  

Stadsakker Aardappels

Oogst

Hoe organiseert ze dat zelf? “Sinds 2014 reden we zes keer per week heen en weer van de kwekerij naar de winkel met een diesel bestelbusje. Dat brachten we in april van dit jaar terug naar één keer per week”, vertelt Merlijn. “Op vrijdag halen we met dat busje nog het grootste deel van de oogst op.” De rest van de tijd doet de bakfiets dienst als vervoermiddel. “Ik had er moeite mee om een diesel te pakken die 9 van de 10 keer helemaal niet vol zat. Wij faciliteren met onze winkel mensen om een mooie groene leefomgeving te creeren en een moestuin te beginnen. Die bestaat ook uit schone lucht en weinig geluidsoverlast. Dan moet je niet zelf met een diesel blijven rijden.”

Proef

Daarom deed ze mee aan een proef waarbij Groningen Bereikbaar twee elektrische bakfietsen beschikbaar stelde. “Zo kwam ik erachter of het iets voor ons was en waar ik tegenaan liep. Ik merkte dat ik de eieren van de kippen op de kwekerij niet in de bak zelf kon vervoeren omdat ze braken. En dat ik de grootste bak nodig had die we konden vinden. Maar eigenlijk bleken er geen reële problemen om over te stappen.” Merlijn hakte de knoop door en schafte voor een kleine 4.000 euro een elektrische bakfiets aan. “Het is ook fijner om met je kop in de wind naar je werk te rijden.” 

Vrijdagprobleem

“Maar ik ben er nog niet uit hoe ik het vrijdagprobleem ga oplossen”, zegt ze over het wekelijkse vervoer met de dieselbus. “Ik denk dat we niet ontkomen aan het kopen van een elektrische bus. Als ik naar de prijs van zo’n 25.000 euro kijk, zit dat er alleen voorlopig niet in. Ik sta open voor alle mogelijkheden, maar wil het vervoer liever zelf in de hand houden. Als ik het door een logistieke partner laat doen, moeten we met pallets en overladen op pompkarren gaan werken. Dat is meer werk en geeft meer kosten.”

Wortel

Dan ziet ze meer in het huren van een elektrische bus of het delen van een bus met andere ondernemers. “Als ik die bus voor één dag in de week mag gebruiken…”, peinst ze. “Links- of rechtsom zal het probleem zich wel oplossen.” Van de gemeente verwacht ze dat die de omslag naar schone logistiek ondersteunt. “We krijgen er een leefbaardere binnenstad voor terug, maar ik heb een beetje het gevoel dat kleine ondernemers het probleem mogen oplossen. Wat is de beloning voor ons? Je kunt ondernemers beter een wortel voorhouden dan de stok van een boete.”

Venstertijden

Een signaal waar de ambtenaren die de conceptvisie Ruimte voor Zero Emissie Stadslogistiek hebben geschreven zeker iets mee kunnen. Tijdens het tot 5 oktober lopende inspraaktraject leggen ze hun oor te luister bij ondernemers en bewoners. Naast de uitstootvrije bevoorrading vanaf 2025 staat ook in de visie dat je vanaf 2022 in de hele binnenstad alleen nog mag laden en lossen tijdens de venstertijden tussen 5.00 uur ’s ochtends en 12.00 uur ’s middags. Nu kan dat in driekwart van het centrum nog de hele dag. “We willen de openbare ruimte voor bewoners en bezoekers herwinnen, logistiek met voertuigen die passen bij de schaal en maat van de binnenstad is daar een onderdeel van. Maar logistiek moet ook goed werken voor ondernemers.” 

Stadsakker stadslogistiek

Voordelen

“We kijken of lokale ondernemers een ontheffing zouden kunnen krijgen voor leveringen na 18.00 uur. Momenteel krijgen elektrische bestelbussen een ontheffing om ook buiten de venstertijden te mogen laden en lossen. Dergelijke voordelen blijven we bieden voor voertuigen die geen Co2 uitstoten”, zegt senior beleidsadviseur Stadsontwikkeling Sjouke van der Vlugt. 

Hubs

“Voor kleine zelfstandigen zijn de plannen moeilijker”, erkent zijn collega Jeroen Berends. “Als mogelijke oplossingen denken we aan deelsystemen van elektrische busjes. Of aan het afleveren van voorraden bij een hub aan de rand van de stad waarna de hub-ondernemer bestellingen in de binnenstad bezorgt.” Merlijn vraagt zich af of schoon vervoer en kortere venstertijden niet voor een waterbedeffect qua logistiek zorgen: “Als je drukt op de ene plek, ontstaat een probleem op de andere plek.” “Je wil niet dat de hele stoep volstaat met geparkeerde busjes en cargobikes”, beaamt Sjouke. “De logistiek wordt niet minder, wel anders. We moeten samen met ondernemers op zoek naar logistieke principes die efficiënter zijn en minder beslag op de openbare ruimte leggen.”

Stadsakker Winkel

Green Deal

Hierbij is het ondoenlijk om bijvoorbeeld een supermarkt met busjes en cargobikes te bevoorraden. “Landelijk geldt daarom een overgangsregeling waarbij vrachtwagens met een Euro-VI-norm verbrandingsmotor tot uiterlijk 2030 in de uitstootvrije zones mogen blijven leveren”, weet Jeroen. Echt nieuw kun je de visie op stadslogistiek overigens niet noemen. In de Green Deal Zero Emmission Stadslogistiek van 2014 maakten overheden en bedrijven al afspraken over uitstootvrije binnensteden in 2025. Het landelijke klimaatakkoord van 2019 bevatte een bevestiging van dit streven. 

Win-winsituatie

“Ondernemers wisten dat het eraan zat te komen, maar nu wordt het concreter en duidelijker. Schone voertuigen zijn er nog niet zoveel en ze zijn prijzig. We zien wel dat servicebedrijven zoals de schoonmaaksector en pakketbezorgers in hun logistiek een snelle ontwikkeling doormaken. Wij denken mee, onderzoeken dingen en proberen met de branche proeven te doen. Als het goed is, ontstaat een win win situatie met voor iedereen een betere en nog gezelliger binnenstad.” 

GemeenteraadStadsakker Winkel

Na het verwerken van alle inspraakreacties op de visie neemt de gemeenteraad in maart 2021 een definitief besluit over de visie.