U bent hier

Hitte en hevige regen maken waterbeheer uitdagend

De klimaatverandering zorgt voor hogere temperaturen en heviger buien.

Het team Water en Rioleringen zorgt dat onze riolering, vijvers en sloten daar tegen zijn opgewassen. Om voor een goede waterkwaliteit te zorgen, zijn we op veel plekken in de gemeente bezig met aanpassingen.

Pioenvijver

“Kijk, hier bij de Pioenvijver komen veel dingen samen, die met waterbeheer te maken hebben en ze zijn nu aan het werk.” Klaas Hoomans wijst op een graafmachine op een drijvend plateau. Het water in de vijver staat laag en aan de randen is vers opgeworpen klei te zien. In de klei staat een bordje met: “Let op! Drijfzand”.

Drie vijvers

De Pioenvijver bestaat uit twee delen, die via een duiker met elkaar verbonden zijn. Samen met de Mezenvijver zijn het de drie grote vijvers in de Oosterparkwijk. Aan de rand van het zuidelijke deel vertelt Klaas: “De vijver was eerst een soort badkuip, met een egale bodem van ongeveer anderhalve meter diep. Nu zie je de ondieptes aan de rand en binnenin is het tot tweeënhalve meter uitgegraven.” Ondiep water is goed voor de groei van waterplanten en in dieper water voelen de vissen zich beter, zeker als het warm is.

Water en Rioleringen

Klaas Hoomans is onderdeel van het team Water en Rioleringen. Zij zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van het oppervlaktewater, het grondwater en het water in het riool van de gemeente Groningen. Ze gaan bijvoorbeeld over 1500 kilometer riool. Klaas Hoomans houdt zich bezig met oppervlaktewater, hoeveel dat is? “Dat weet ik niet precies, het zijn ongeveer 2500 watervakken, maar die zijn niet allemaal even groot. Een watervak is bijvoorbeeld een deel van een sloot of een vijver.”

Hitte en stortbuien

Beide delen van de Pioenvijver hadden afgelopen zomer last van de hitte. Het waterpeil werd lager en het water warmer. Dat betekent minder zuurstof in het water. Bovendien ontstond er zowel blauwalg als botulisme. Veel vissen gingen dood. Een ander probleem is een teveel aan regenwater:  “Als het heel hard regent dan kan het riool de hoeveelheid regenwater niet aan en loopt het water over in de vijver. In de wijk hierachter hebben we het regenwater afgekoppeld van het riool, maar dat is nog niet overal zo.” 

Buis

Om de waterkwaliteit te verhogen legt de gemeente een buis aan van het Eemskanaal naar de vijver. Klaas legt uit: “Als het peil te laag is, kan de vijver op die manier vers water krijgen. Nu moet dat met tankwagens. Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat regenwater dat valt op de straten boven de nieuwe leiding, ook via die buis in de vijver terecht komt. Het overschot stroomt via de twee andere vijvers naar het lager gelegen Van Starkenborghkanaal. Zo krijg je een gezonde watercirculatie. In mei beginnen we met de aanleg van de verbinding met het Eemskanaal, eind dit jaar moet het af zijn.”

Rioolheffing

De ingrepen in de vijvers worden betaald vanuit de rioolheffing. Zelf kunnen inwoners ook hun steentje bijdragen. Door bijvoorbeeld geen brood aan eenden te voeren of bladeren in het water te gooien. Dat zorgt voor alggroei. Met een regenton, een tuin met weinig bestrating of een groen dak houden we regenwater langer vast, zodat de riolering niet overbelast raakt. Hondenpoep opruimen helpt ook, anders komt dat door de regen in het water.

Meten is weten

Om te zorgen dat het water in vijvers en sloten goed is, moet de beheerder allerlei factoren in de gaten houden. De gemeente doet dat in nauwe samenwerking met het waterschap. “De kwaliteit is afhankelijk van de biologie: Wat leeft er in het water? Van de scheikunde: Is het vervuild? Zitten er stoffen in die er niet horen? En van de hydrologie: Hoeveel water en hoe diep is het? Door metingen kunnen we precies bepalen welke maatregelen nodig zijn.” 

Profiteren

Goede waterkwaliteit en waterstand is niet alleen belangrijk voor het leven in en rond het oppervlaktewater. In hete zomers is de temperatuur in de buurt van water een stuk lager. Zo profiteren ook de omwonenden ervan. Voor de toekomst is de gemeente bezig met het onderzoeken van de mogelijkheden van aquathermie. Dat betekent dat de warmte ’s zomers uit het water wordt gehaald, ondergronds wordt opgeslagen en ’s winters gebruikt wordt om huizen mee te verwarmen. “Een zo’n vijver zou dan 200 huizen en die school daar kunnen verwarmen. Zo denken we na over klimaatadaptatie en energietransitie: We passen de vijvers aan vanwege het veranderende klimaat en doen mee aan de overgang naar het gebruik van duurzamere energiebronnen.”