Vergunningen monumenten: meest gestelde vragen

1.    Als ik de kleuren van mijn gevel of ramen en kozijnen wil veranderen, heb ik dan een vergunning nodig?
Ja. Wanneer de gevel (ramen/kozijnen) in zijn geheel geschilderd gaan worden is het verstandig voorafgaand aan de werkzaamheden contact op te nemen met de afdeling Wonen en Monumenten van de gemeente Groningen. Zij kan u advies geven over de kleurstelling.  De gemeente Groningen hecht veel waarde aan de kleurgeving van de beschermde monumenten in de stad. Het kleurbeeld van het monument moet de architectuur ondersteunen. Heeft het monument een 19de eeuwse uitstraling, dan zal het kleurbeeld daar bij aan moeten sluiten. 

2.    Is het noodzakelijk dat ik de afdeling Monumenten raadpleeg bij een verbouwing?
Ja. Zodra u wijzigingen aanbrengt in of aan uw monument of een onderdeel dan moet u hiervoor vergunning vragen. Het is verstandig om voordat u de aanvraag daadwerkelijk indient te overleggen met de afdeling Wonen en Monumenten. Niet alleen blijkt dan of de veranderingen toelaatbaar zijn en of de vergunningen zonder problemen zullen worden afgegeven.  Maar ook kunt u dan advies krijgen voor eventuele alternatieven, betere oplossingen.

3.    Is het noodzakelijk dat ik de afdeling Monumenten raadpleeg bij onderhoud?
Nee. Mits het om onderhoud gaat in de strikte zin van het woord – het in goede staat houden van – waarbij er niets verandert. Zodra u iets wijzigt dan is er sprake van verbouwing! Wilt u zeker weten of u alleen onderhoud gaat uitvoeren, neem dan vooraf contact op met de afdeling Wonen en Monumenten.

4.    Mijn pand ligt in een beschermd stadgezicht en ik wil graag kunststof kozijnen, mag dat?
Het aanbrengen van kunststof ramen en kozijnen is vergunningplichtig. De kas is groot dat u hiervoor geen vergunning krijgt.

5.    Mijn pand is voorzien van kunststof kozijnen en ligt in een beschermd stadsgezicht. Moet ik het kunststof nu verwijderen?
Nee. De kunststof kozijnen verwijderen is niet verplicht. Natuurlijk stellen wij het op prijs als u de oorspronkelijke houten / stalen kozijnen wilt terugplaatsen. Daarvoor heeft u echter wel een vergunning nodig.

6.    Als ik bij de verbouwing iets ‘ouds’ vind, wat moet ik dan doen?
Mocht u iets ‘ouds’ aantreffen, dan kunt u dit melden bij de afdeling Wonen en Monumenten. De bouwhistoricus komt dan bij u kijken om te bepalen of hetgeen u gevonden heeft van bouwhistorische waarde is. Overigens zal de praktijk zijn, dat u een vergunning voor uw werkzaamheden aanvraagt, waarna in de meeste gevallen de bouwhistoricus voor de vergunningverlening komt kijken.

7.    Waarom moet ik een vergunning aanvragen?
Omdat de Monumentenwet en de gemeentelijke monumentenverordening voorschrijven dat u zonder vergunning niets aan uw monument mag wijzigen, het pand niet mag afbreken of beschadigen. Dat betekent niet dat er niets verandert zou mogen worden. De vergunning is er juist voor dat veranderingen in het belang van de cultuurhistorie gecontroleerd kunnen plaatsvinden.

8.    Wanneer heb ik een bouwvergunning nodig?
Wilt u in Nederland iets gaan (ver-)bouwen dan zijn daar regels voor. In de Woningwet worden drie soorten bouwwerken onderscheiden: Bouwwerken waar geen vergunning voor nodig is, bouwwerken waarvoor een lichte bouwvergunning geldt,  bouwwerken waarvoor een reguliere bouwvergunning benodigd is.
Is uw pand opgenomen op de monumentenlijst, dan heeft u, naast een monumentenvergunning, voor elke verandering een vergunning nodig. Een bouwvergunning is ook altijd nodig voor elke verandering aan gebouwen die liggen in een door het Rijk aangewezen beschermd stads- of dorpsgezicht. Welke bouwwerken bouwvergunningvrij zijn of slechts een lichte bouwvergunningsprocedure doorlopen staat in het Besluit bouwvergunningvrije en licht-bouwvergunningplichtige bouwwerken. Dit besluit kunt u downloaden via www.minvrom.nl.

9.    Wanneer heb ik een monumentenvergunning nodig?
Het is verboden om zonder een vergunning een monument te verbouwen, te herstellen of in enig opzicht te wijzigen. Voor wijzigingen aan een monument is een monumentenvergunning noodzakelijk. Dit geldt voor (ver)bouw en verbetering, maar ook voor alle onderhoudswerkzaamheden die het normale klein onderhoud te boven gaan. Hieronder vindt u veel voorkomende werkzaamheden waarvoor wel een monumentenvergunning nodig is:
a.    het aanbrengen van isolatiemateriaal, waaronder het aanbrengen van isolerend glas;
b.    het aanbrengen van voorzetwanden en plafonds, het wijzigen of vervangen van plafonds en wanden en deuren;
c.    het aanbrengen van dakvensters, dakkapellen en schoorstenen, maar ook het wijzigen van trappen en trapopgangen, het maken van doorbraken en het wijzigen van en aan binnen- en buitenmuren e.d.;
d.    het vervangen of wijzigen van voegwerk, baksteen, pleisterlagen, goten, dakbedekking, vensters, deuren en decoratieve onderdelen zoals lijsten en gevelbeëindigingen;
e.    het vergroten en/of verkleinen van de gebouwen;
f.    het vervangen of wijzigen van casco onderdelen; 
g.    het overkappen van binnenplaatsen;
h.    het aanbrengen of wijzigen van afwerklagen op muren zoals pleisterlagen, natuursteen beplating, het verven van gevels;
i.    het reinigen / schoonmaken van gevels met hoge druk en/of chemische middelen;
j.    het wijzigen van de kleurstelling van het exterieur;
k.    het aanbrengen of wijzigen van reclame en gevelverlichting;
l.    het algeheel verwijderen van oude verflagen van zowel het interieur als het exterieur.
Bovenstaande lijst is niet volledig. Neem in geval van twijfel contact op met de restauratiedeskundigen van de afdeling Wonen en Monumenten van de gemeente Groningen.

10.    Bij wie vraag ik een bouw / monumentenvergunning aan?
Bij het Loket Bouwen en Wonen van de gemeente Groningen.  Meer informatie kunt u vinden op eloket.groningen.nl.

11.    Wat mag ik veranderen zonder vergunning?
Niets. Voor iedere beeldwijziging aan uw monument, in- of extern, moet u een vergunning aanvragen. Wij overleggen graag met u over de beste mogelijkheden om zo de vergunning zo snel mogelijk te kunnen verlenen.

12.    Mijn vergunningaanvraag is al in behandeling, maar ik wil nog iets wijzigen. Kan dat?
Ja, tot op zekere hoogte. Kleine wijzigingen kunnen soms tijdens de aanvraagprocedure worden meegenomen. Gaat het om meer ingrijpende wijzigingen, dan kunt u de vergunningaanvraag intrekken en een nieuwe aanvraagprocedure opstarten met nieuwe tekeningen. Informeer altijd bij het Loket Bouwen en Wonen wat u in zo’n situatie het beste kunt doen.

13.    Waar staat wat ik wel en niet mag met mijn monument?
Een kant en klare lijst van werkzaamheden die wel en niet zijn toegestaan, of voor welke werkzaamheden een vergunning is vereist, is helaas niet te geven. Bij elk pand wordt iedere aanvraag apart/afzonderlijk getoetst aan de aanwezige cultuurhistorische waarden van het pand en de meerwaarde voor de cultuurhistorie die de ingreep met zich meebrengt. Als iets bij het ene monument wel mag, hoeft het niet zo te zijn, dat het bij een ander monument ook mag. Het wijzigen van monumenten is maatwerk en er wordt per monument dus altijd een individuele afweging gemaakt. 

14.    Moet je bij uitbreiding of verbouw van een recente uitbouw ook een vergunning aanvragen?
Jazeker. Voor elke wijziging aan uw beschermde monument hebt u in principe een vergunning nodig. Voor de wijziging van een niet monumentale anbouw uit de jaren ’60 van de vorige eeuw krijgt u vanzelfsprekend makkelijker een vergunning dan voor het wijzigen van monumentale onderdelen.

15.    Ik wil een verbouwing aan mijn monument uitvoeren. Hoe lang duurt het voor ik hiervoor vergunning krijg?
Dit is afhankelijk of het een gemeentelijk of een rijksmonument betreft. Wanneer een aanvraag voor een monumentenvergunning voor een rijksmonument direct bij indiening compleet is, dan is de maximale doorlooptijd 6 maanden. Deze termijn kan bij bijzondere / ingewikkelde aanvragen verlengd worden. De maximale termijn voor een gemeentelijk monument is 16 weken en kan verlengd worden met 10 weken. Na verlening van de monumentenvergunning wordt de bouwvergunning verleend.

16.    Wat kost een vergunning voor het verbouwen van mijn monument?
Er zijn geen kosten (leges) verbonden aan een monumentenvergunning. Voor de daaraan gekoppelde bouw-, sloop- of aanlegvergunning moet u wel kosten (leges) betalen.
 
17.    Wat gebeurt er als ik zonder vergunning wijzigingen aan mijn monument aanbreng?
Wanneer u zonder vergunning een monument wijzigt dan pleegt u in feite een misdrijf. De gemeente kan dan overwegen om aangifte te doen bij de politie. Het kan ook zijn dat de wijzigingen het monument niet beschadigen of ontsieren. Dan zouden de werkzaamheden gelegaliseerd kunnen worden. Maar wanneer de wijzigingen het monument wel aantasten, dan kan de gemeente u dwingen de oorspronkelijke toestand te herstellen.

18.    Heb ik vergunning nodig voor…
…nieuwe dakpannen op het dak?
…de kozijnen een andere kleur geven?
…de gevel schoonmaken, zandstralen, of chemisch reinigen?
…een kleine verbouwing uit bv. de jaren ’60 ongedaan maken?
…de verlaagde plafonds weghalen?
…dubbelglas aanbrengen?
…een schouw inbouwen / wijzigen?
…een roedenverdeling in de ramen aanbrengen?
…(niet oorspronkelijke) deuren vervangen door paneeldeuren?
…reclame op de gevel aanbrengen?
Ja, voor al deze ingrepen heeft u een monumenten- en bouwvergunning nodig.

19.    Mag ik zonder vergunning …
…de gevel schilderen?
…de dakgoot repareren?
…pleisterwerk herstellen?
…een verrotte onderdorpel van een kozijn vervangen?
…een paar kapotte dakpannen vervangen?
…een lekkend bitumen dakbedekking vervangen?
…deuren en kozijnen schilderen (binnen en buiten)?
…voegwerk plaatselijk vervangen?
…gebroken glas (in lood) vervangen?
…loodslabben vernieuwen?
Ja, mits vorm, materiaalgebruik, kleur en detaillering niet veranderen! Wanneer u enige twijfel heeft of het vergunningsvrij is, dan kunt u het beste contact opnemen met het loket Bouwen en Wonen van de gemeente.