Fraude met bijstandsuitkering

Wat is fraude?

Fraude is het bewust en opzettelijk geven van onjuiste of onvolledige informatie. Er is bijvoorbeeld sprake van fraude wanneer:

• u inkomsten, vermogen of detentie niet of slechts gedeeltelijk opgeeft
• u opgeeft dat u bent gescheiden als dat niet zo is (schijnverlating)
• u niet doorgeeft dat u samenwoont of dat er iets is gewijzigd in de gezinssamenstelling
• u een vals (post)adres opgeeft waar u niet echt verblijft.

Hoe voorkomt u fraude? 

U bent verplicht om alle informatie aan de dienst SOZAWE door te geven die van belang is voor uw uitkering. SOZAWE informeert u uitgebreid over uw rechten en plichten, o.a. bij de aanvraag van uw uitkering. Zie ook de regels van de bijstandsuitkering.
Begrijpt u bepaalde informatie niet? Of twijfelt u of een wijziging in uw situatie van belang is voor uw uitkering? Dan raden wij u aan altijd contact met ons op te nemen. Zo voorkomt u dat u onbewust en ongewild fraudeert en hierdoor later in de problemen komt.

Wat doet SOZAWE om fraude tegen te gaan?

Onder het motto “Voorkom problemen, houd u aan de regels” informeert de dienst Sociale Zaken en Werk u op verschillende manieren over uw rechten en plichten. Daarnaast controleren wij actief of de informatie die wij van u krijgen (nog) klopt. Dit doen we onder andere door uw gegevens die bij de gemeente bekend zijn, te vergelijken met informatie die andere instanties over u hebben. Bijvoorbeeld de Belastingdienst, het UWV of de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW).
Tenslotte voeren we periodiek controles uit naar grotere groepen klanten. Er is dan geen concreet vermoeden van fraude maar mogelijk wel een verhoogd risico op fraude.  Als wij vermoeden dat u uitkeringsfraude pleegt, stellen wij een fraudeonderzoek in.

Hoe werkt een fraudeonderzoek?

SOZAWE start een fraudeonderzoek als getwijfeld wordt of er (nog wel) recht bestaat op een uitkering. We verzamelen eerst zoveel mogelijk schriftelijke informatie. Als wij met behulp van die informatie kunnen bepalen dat er waarschijnlijk geen sprake is van fraude, nodigen wij u uit voor een gesprek. Wij vertellen dan wat de aanleiding is voor het onderzoek en stellen u een aantal vragen. Als dit gesprek geen aanleiding geeft tot verder onderzoek dan sluiten we het onderzoek af.
Blijft er na het administratieve onderzoek wel een vermoeden van fraude bestaan, dan kunnen wij andere middelen inzetten, zoals:

• Huisbezoek. Bestaat er bijvoorbeeld onduidelijkheid over de juiste woonsituatie, dan kunnen medewerkers van de dienst SOZAWE een (onaangekondigd) huisbezoek afleggen. Dit huisbezoek gebeurt volgens het ‘protocol huisbezoeken’ van de gemeente Groningen.
• Heimelijke waarnemingen. Fraudecontroleurs mogen ook zogenaamde ‘heimelijke waarnemingen’ uitvoeren. Dit betekent dat zij bij uw adres of op andere plekken kunnen gaan kijken of de informatie die u aan de dienst SOZAWE heeft gegeven klopt. Wij hoeven u hierover niet van te voren te informeren. Wij moeten u maximaal drie maanden nadat wij het onderzoek hebben afgerond informeren.

Fraudeonderzoek door de sociale recherche

Er komt een strafrechtelijk onderzoek als wij vermoeden dat u langere tijd hebt gefraudeerd en onterecht meer dan €10.000,- aan bijstand heeft ontvangen. Sociale rechercheurs voeren dit onderzoek uit. Dit zijn ambtenaren met een opsporingsbevoegdheid.

Zij kunnen daarbij wettelijke opsporingsmiddelen gebruiken zoals:

• het uitvoeren van een buurtonderzoek
• het horen van getuigen
• het heimelijk observeren en volgen van verdachten van de ene locatie naar de andere
• het plaatsen van camera’s
• het afluisteren van telefoons
• het doen van een huiszoeking
• het aanhouden van verdachten voor verhoor op het politiebureau.
  

Wij zetten deze middelen in na overleg met en toestemming van de Officier van Justitie.

Gevolgen van fraude

Als blijkt dat u zich schuldig heeft gemaakt aan fraude, heeft dit een aantal gevolgen:

• u moet het bedrag dat u ten onrechte hebt ontvangen altijd terugbetalen
• ontvangt u ten onrechte een uitkering, dan wordt deze onmiddellijk stopgezet
• ontvangt u teveel uitkering, dan wordt uw uitkering verlaagd tot het juiste bedrag
• afhankelijk van de hoogte van het fraudebedrag kunt u een maatregel krijgen. U wordt dan gekort op uw uitkering.

Is er sprake van fraude boven de € 10.000,-, dan maakt de sociale recherche een proces-verbaal op. Dit proces-verbaal gaat naar de Officier van Justitie, waarbij aangifte wordt gedaan. U moet dan voor de strafrechter verschijnen en kunt veroordeeld worden. U kunt dan een boete krijgen, een werkstraf en/of een gevangenisstraf. Dit alles kan tot gevolg hebben dat u een strafblad krijgt. Dit kan ernstige gevolgen hebben.

U moet de uitkering die u ten onrechte hebt gekregen altijd bruto terugbetalen. De netto uitkering wordt namelijk verhoogd met de loonbelasting en de premie ziektekostenverzekering die de gemeente voor u heeft afgedragen.

Klachten?

Hebt u klachten over het optreden van de fraudecontroleurs of de sociaal rechercheurs van de dienst SOZAWE? U kunt dan het klachtenformulier van de Gemeente Groningen gebruiken. Meer informatie over het indienen van een klacht.
Uw klacht wordt vertrouwelijk behandeld. De gemeente streeft ernaar uw klacht binnen zes weken na ontvangst af te handelen.

Fraude melden bij de dienst SOZAWE?

Als u kennis hebt van een situatie waarin er wordt gefraudeerd dan kunt u dit melden bij de dienst SOZAWE. Dit kan schriftelijk of telefonisch (zie contact). Als u anoniem wilt blijven dan kan dit alleen als u uw naam en gegevens niet vermeld tijdens het telefoongesprek of in de brief.

Vragen?

Bel de informatielijn van SOZAWE: 050 367 50 00, elke werkdag bereikbaar van 8.00 tot 17.00 uur. Wij helpen u graag verder. Hou uw burgerservicenummer bij de hand, dan kunnen we u sneller helpen.
Daarnaast kunt u voor specifieke informatie over uw rechten en plichten altijd bij de balie langskomen of contact opnemen met uw klantmanager.